wiz
22-07-2009, 08:04 PM
Thiên văn học, một môn khoa học ra đời rất rất sớm và ngày nay đang là một ngành khoa học mũi nhọn được nghiên cứu trên toàn thế giới. Môn khoa học này đã ra đời trước hết từ mong muốn giải thích tự nhiên của con người, nhưng tò mò và cả những mơ ước mỗi khi người ta nhìn lên bầu trời, ngắm nhìn những vì sao.
Ban đầu mỗi dân tộc có những cách giải thích khác nhau, mỗi người cũng có một cách nhìn, cách tưởng tượng khác nhau khi nhìn lên bầu trời xa xôi đó. Nhưng rồi khi Thiên văn trở thành môn khoa học phổ biến và phát triển rộng trên phạm vi thế giới, người ta cần đặt ra các chuẩn mực chính xác có tính chung nhất cho ngành Thiên văn thế giới.
Để thuận tiện cho Thiên văn học quan sát, người ta đưa ra một hệ thống khái niệm và các qui ước chính xác về cách gọi tên, cách xác định vị trí, thời gian... của tất cả những gì diễn ra trên bầu trời.
Trong tài liệu này, xin được giới thiệu với các bạn đọc một số khái niệm cơ bản về bầu trời trên đầu chúng ta và các qui ước liên quan đến chúng, ngoài ra là khái niệm và các đặc tính vê` các hệ tọa độ thường dùng trong ngành Thiên văn, qui ước về các khoảng thời gian trên Trái Đất và ...
Các khái niệm, qui ước trong tài liệu này được diễn đạt dễ hiểu nhưng cố gắng thật ngắn gọn để có ý nghĩa như một mục tra cứu, tránh lan man.
Bạn hãy thử quan sát chuyển động và vị trí một ngày của ngôi sao duy nhất của chúng ta, ngôi sao đã đưa lại cho tất cả chúng ta sự sống, Mặt Trời. Hàng ngày Mặt Trời mọc lên ở phía Đông và sau đó nó lặn ở phía Tây. Trung bình, mất 24h để từ giữa trưa quay trở lại giữa trưa của ngày hôm sau. Giữa trưa là gì? Đó là thời điểm trong ngày mà tại đó Mặt Trời có vị trí cao nhất so với đường chân trời của mỗi ngày. Và đồng hồ chỉ 24 giờ mỗi ngày của chúng ta chính là căn cứ vào chu kì này, gọi là ngày Mặt Trời (solar day). Mỗi ngày, bạn sẽ thấy Mặt Trời mọc và lặn lệch đi so với hôm trước một chút, nhưng dù thế nào thì chu kì và vị trí chính xác của nó lúc mọc, lặn so với chân trời cũng tuần hoàn trong đúng một năm.
Mặt khác, Mặt Trời mọc và lặn trên nền của các vì sao theo chu kì 1 năm. Chính xác chu kì là 365,24 ngày, và trong khoảng thời gian đó, Mặt Trời chuyển động trên Thiền Cầu hoàn thành một vòng 360 độ để bạn lại thấy nó có vị trí tương ứng với một số ngôi sao (một chòm sao) như thời điểm đó 1 năm trước. Trước đây, nhân loại từng coi Trái đất là trung tâm vũ trụ, và do đó cả Mặt Trời và bầu trời sao đêm đều chuyển động tròn quanh Trái Đất với những chu kì khác nhau tạo nên sự biến đổi về vị trí tương đối của Mặt Trời trên nền trời sao. Giờ đây thì chúng ta đều đã biết rằng những gì chúng ta nhìn thấy là do chuyển động của Trái đất trên quĩ đạo quanh Mặt Trời.
Đường đi biểu kiến trên nền trời sao của Mặt Trời được gọi là Hoàng Đạo. Vòng tròn Hoàng Đạo này lệch góc so với xích đạo trời 1 góc 23,5 độ do trục chính của Trái Đất nghiêng 1 góc 23,5 độ so với mặt phẳng quĩ đạo của nó quanh Mặt Trời. Hoàng đạo gồm có 12 chòm sao, và trong 1 năm, Mặt Trời sẽ lần lượt lướt qua 12 chòm sao đó. Trong thời gian Mặt Trời lướt qua chòm sao nào thì về đêm, bạn sẽ dễ dàng nhìn thấy chòm sao đối xứng của nó trên Hoàng Đạo. Hoàng đạo và xích đạo trời cắt nhau tại 2 điểm là điểm xuân phân - vernal (spring) equinox và điểm thu phân - autumnal equinox . Mặt Trời chuyển động trên Thiên Cầu và cắt xích đạo trời tại điểm xuân phân vào ngày 21 tháng 3 và cắt xích đạo trời tại điểm thu phần vào ngày 22 tháng 9 hàng năm. Điều đặc biệt nhất là khi Mặt Trời cắt xích đạo trời tại 2 điểm này thì tại mọi nơi trên thế giới đều có ngày (được chiếu sáng) và đêm dài bằng nhau trong 1 chu kì, mỗi nửa dài đúng 12h.
[Only registered and activated users can see links] this bar to view the full image.[Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])
thienvanhocvietnam.org
Ban đầu mỗi dân tộc có những cách giải thích khác nhau, mỗi người cũng có một cách nhìn, cách tưởng tượng khác nhau khi nhìn lên bầu trời xa xôi đó. Nhưng rồi khi Thiên văn trở thành môn khoa học phổ biến và phát triển rộng trên phạm vi thế giới, người ta cần đặt ra các chuẩn mực chính xác có tính chung nhất cho ngành Thiên văn thế giới.
Để thuận tiện cho Thiên văn học quan sát, người ta đưa ra một hệ thống khái niệm và các qui ước chính xác về cách gọi tên, cách xác định vị trí, thời gian... của tất cả những gì diễn ra trên bầu trời.
Trong tài liệu này, xin được giới thiệu với các bạn đọc một số khái niệm cơ bản về bầu trời trên đầu chúng ta và các qui ước liên quan đến chúng, ngoài ra là khái niệm và các đặc tính vê` các hệ tọa độ thường dùng trong ngành Thiên văn, qui ước về các khoảng thời gian trên Trái Đất và ...
Các khái niệm, qui ước trong tài liệu này được diễn đạt dễ hiểu nhưng cố gắng thật ngắn gọn để có ý nghĩa như một mục tra cứu, tránh lan man.
Bạn hãy thử quan sát chuyển động và vị trí một ngày của ngôi sao duy nhất của chúng ta, ngôi sao đã đưa lại cho tất cả chúng ta sự sống, Mặt Trời. Hàng ngày Mặt Trời mọc lên ở phía Đông và sau đó nó lặn ở phía Tây. Trung bình, mất 24h để từ giữa trưa quay trở lại giữa trưa của ngày hôm sau. Giữa trưa là gì? Đó là thời điểm trong ngày mà tại đó Mặt Trời có vị trí cao nhất so với đường chân trời của mỗi ngày. Và đồng hồ chỉ 24 giờ mỗi ngày của chúng ta chính là căn cứ vào chu kì này, gọi là ngày Mặt Trời (solar day). Mỗi ngày, bạn sẽ thấy Mặt Trời mọc và lặn lệch đi so với hôm trước một chút, nhưng dù thế nào thì chu kì và vị trí chính xác của nó lúc mọc, lặn so với chân trời cũng tuần hoàn trong đúng một năm.
Mặt khác, Mặt Trời mọc và lặn trên nền của các vì sao theo chu kì 1 năm. Chính xác chu kì là 365,24 ngày, và trong khoảng thời gian đó, Mặt Trời chuyển động trên Thiền Cầu hoàn thành một vòng 360 độ để bạn lại thấy nó có vị trí tương ứng với một số ngôi sao (một chòm sao) như thời điểm đó 1 năm trước. Trước đây, nhân loại từng coi Trái đất là trung tâm vũ trụ, và do đó cả Mặt Trời và bầu trời sao đêm đều chuyển động tròn quanh Trái Đất với những chu kì khác nhau tạo nên sự biến đổi về vị trí tương đối của Mặt Trời trên nền trời sao. Giờ đây thì chúng ta đều đã biết rằng những gì chúng ta nhìn thấy là do chuyển động của Trái đất trên quĩ đạo quanh Mặt Trời.
Đường đi biểu kiến trên nền trời sao của Mặt Trời được gọi là Hoàng Đạo. Vòng tròn Hoàng Đạo này lệch góc so với xích đạo trời 1 góc 23,5 độ do trục chính của Trái Đất nghiêng 1 góc 23,5 độ so với mặt phẳng quĩ đạo của nó quanh Mặt Trời. Hoàng đạo gồm có 12 chòm sao, và trong 1 năm, Mặt Trời sẽ lần lượt lướt qua 12 chòm sao đó. Trong thời gian Mặt Trời lướt qua chòm sao nào thì về đêm, bạn sẽ dễ dàng nhìn thấy chòm sao đối xứng của nó trên Hoàng Đạo. Hoàng đạo và xích đạo trời cắt nhau tại 2 điểm là điểm xuân phân - vernal (spring) equinox và điểm thu phân - autumnal equinox . Mặt Trời chuyển động trên Thiên Cầu và cắt xích đạo trời tại điểm xuân phân vào ngày 21 tháng 3 và cắt xích đạo trời tại điểm thu phần vào ngày 22 tháng 9 hàng năm. Điều đặc biệt nhất là khi Mặt Trời cắt xích đạo trời tại 2 điểm này thì tại mọi nơi trên thế giới đều có ngày (được chiếu sáng) và đêm dài bằng nhau trong 1 chu kì, mỗi nửa dài đúng 12h.
[Only registered and activated users can see links] this bar to view the full image.[Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])
thienvanhocvietnam.org